مصطفى محقق داماد
19
مباحثى از اصول فقه ( فارسى )
ياد مىشود . ذكر - اين كلمه نيز در آيات متعدّدى به كار برده شده كه در بعضى موارد ، مراد قرآن كريم است « 1 » . تنزيل - چون كلمهء تنزيل غالبا از نزول تدريجى قرآن حكايت مىكند و چندين بار در قرآن مورد استفاده واقع شده « 2 » ، كلام الهى نيز از اين جهت ، تنزيل هم ناميده مىشود . علاوه بر اسامى و عناوين فوق كه از جمله شايعترين و معروفترين نامهاى قرآن است ، از طرف گروهى از دانشمندان اسامى متعدد ديگرى براى قرآن آورده شده ؛ از جمله ، شيخ طاهر جزايرى در كتاب « التبيان » اسامى قرآن را به نود و اندى رسانده است و سيوطى نيز به نقل از كتاب « البرهان » پنجاه و پنج نام براى قرآن ذكر كرده است . آيه : آيه داراى معانى گوناگونى است كه برخى از آنها عبارتند از : علامت و نشانه ، جماعت ، امر عجيب و شگفتآور . . . ولى در اصطلاح ، آيه عبارت است از بخشى از حروف يا كلمات و يا جملههايى كه از طريق نقل و روايت حدود آنها مشخص شده است . نظم و ترتيب آيات در سورههاى قرآن با ارشاد و راهنمائىهاى پيامبر اسلام ( ص ) صورت گرفته و رأى و سليقهء صحابه در بوجود آوردن
--> ( 1 ) إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ - سوره حجر آيه 9 . ( 2 ) وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ - سوره شعراء آيه 192 .